Zabytki

Kolejnym zabytkiem znajdującym się w województwie świętokrzyskim na temat którego warto wspomnieć parę zdań to Krzyżtopór. Jest to pałac, który wielu ludzi nazywa nieprawidłowo zamkiem w małej miejscowości Ujazd. Pałac ten teraz niestety jest obecnie w stanie ruiny. Cała budowla była budowana w latach 1627-1644, lecz nie został nigdy do końca ukończony. Jeśli chodzi o samą historię powstania tego zamku to jest niestety nie do końca znana, aby napisać coś więcej na ten temat. Wokół pałacu powstało również wiele legend. Krzysztof Ossoliński nie cieszył się niestety zbyt długo swoim pałacem, gdyż zmarł dosłownie rok po tym kiedy ukończono budowę. Pałac był zamieszkiwany przez kolejne pokolenia rodziny Ossolińskiego. W 1770 roku pałac został zniszczony przez wojska rosyjskie. Na dzień dzisiejszy pałac jest określany mianem ruiny, był również zaliczany do klasy zerowej w dawnej klasyfikacji zabytków. Pałac jest w większości zachowany przez co jest interesujący do zwiedzania. Każdego wielu turystów chce zobaczyć pałac w miejscowości Ujazd.

Ruiny zamku w Sobkowie.

Wybierając się w góry świętokrzyskie warto zwrócić uwagę na miejscowość, którą jest Sobków. Miasto założone zostało w 1563 roku przez Stanisława Sobka z Sulejowa. Następnie miasto należało do Drohojowskich i Wielkipolskich. W końcu prawia miejskie zostały mu odebrane w 1869 roku. Przez ten okres wielokrotnie miasto to było palone i niszczone.
Miejsce, które w szczególności pragniemy przedstawić to przepiękny zespół podworski, który położony jest nad brzegami rzeki Nidy. Na ten zabytek składa się fortalicja, która stworzona została w latach 1560-1570 przez samego założyciela miasta – Stanisława Sobka. Wewnątrz tego znajdują się mury klasycystycznego pałacu wzniesionego w 1770 roku. Miejsce jest naprawdę cudowne i warte tego żeby je zobaczyć. Na samym początku cały teren ogrodzony był murami  czterech stron z czego w każdym roku znajdywała się baszta zwiadowcza. Obecnie natomiast zachowały się pozostałości murów i 3 baszty, które dodatkowo pokryte są drewnianymi daszkami. Jeśli chodzi o całą resztę to trzeba to poprostu zobaczyć samemu. Żaden opis nie odda w pełni magii tego miejsca.
Uwaga! Kilka informacji dla zwiedzających. Zamek można zwiedzać 7 dni w tygodniu od 9 do 18. Co do biletów to wstęp grupowy oraz indywidualny na weekendzie to koszt 5 zł. W dni powszednie można wchodzić całkowicie za darmo. Ciekawą rzeczą jest możliwość organizacji imprez okolicznościowych oraz wieczorów. Z tej możliwości z każdym dniem korzysta coraz więcej turystów ponieważ wrażenia są niesamowite. Ważną informacją dla zwiedzających jest z pewnością to, że w weekendy wstęp na zamek może być utrudniony z powodu organizacji licznych imprez.

Ruiny zmaku

W Podzamczu Piekoszowskim rodzina Tarłów w połowie XVII w. zbudowała kopię pałacu biskupów krakowskich w Kielcach.

Sanatorium Marconi w Busku-Zdroju części województwa świętokrzyskiego zostało wzniesione w 1836 r. przez znane­go architekta Henryka Marconiego na wzór budowli rzymskich. Do starożytności na­wiązuje też wystrój pijalni wody i sali kon­certowej, w której pierwotnie znajdowały się wanny kąpielowe. Uzdrowisko słynie od stuleci z unikatowych wód słonosiarkowych. Współczesne sanatorium założył w 1824 r. generał Feliks Rzewuski. Leczy się tu dolegliwości reumatyczne, neurolo­giczne, skórne i kobiece.

Wiatrak holenderski w Krasocinie po­chodzi z województwa świętokrzyskiego połowy XIX w. Może kiedyś uda się zrealizować dawne plany i urządzić w nim muzeum chleba…

W czasach nam współczesnych w Skarżysku-Kamiennej wzniesiono kopię Sanktu­arium Matki Boskiej Ostrobramskiej z Wilna.

Uchodzący za prawdziwą perłę archi­tektury barokowej województwa świętokrzyskiego pokamedulski erem klasztorny Pustelnia Złotego Lasu w Ry­twianach został wzniesiony na początku XVII w. z inicjatywy wojewody krakowskie­go Jana Magnusa Tęczyńskiego. Sprawo­wały nad nim opiekę rodziny Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Czartoryskich, Potockich i Radziwiłłów. Zespół powstał jako drugi w Polsce i był wzorcowym przykładem ówczesnej świątyni w skali europejskiej. Powszechny podziw województwa świętokrzyskiego budzą: bogata dekoracja stiukowa XVII-wieczne obrazy oraz grobowce. W skasowanym w 1820 r. zespole klasztornym mieści się obecnie powołany w 2001 r.  diecezjalny Ośrodek Kultury i Edukacji „Źródło”, którego najważniejszym zadaniem jest ochrona zabytku przed zniszczeniem odtworzenie niezachowanych 16 domków pustelniczych i przydanie miejscu nowych funkcji, m.in. stworzenie „współczesnej pu­stelni” – rekolekcyjnego ośrodka wypoczynku i kontemplacji.

O pradawnej metalurgii przypomina działające od 1960 r. Muzeum Starożytne­go Hutnictwa Świętokrzyskiego imienia Mieczysława Radwana w Nowej Słupi powstało na terenie stanowiska arche­ologicznego, na terenie którego odkryto 42 dymarki. Placówka zaznajamia z techniką organizacją starożytnego górnictwa i hut­nictwa świętokrzyskiego. Stanowi też bazę dla prowadzonych od półwiecza badań naukowych, które zapoczątkowali profe­sorowie Mieczysław Radwan z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i Kazimierz Zielenin z Państwowego Muzeum Archeolo­gicznego w Krakowie. Dziś prace te konty­nuuje dr Szymon Orzechowski, absolwent historii na Akademii Świętokrzyskiej.

W pobliżu muzeum od 1967 r. odbywają się Dymarki Świętokrzyskie – największa impreza plenerowa w regionie świętokrzy­skim. Pod kierunkiem naukowców prowadzi się wówczas wytopy żelaza metodą sprzed 2 tys. lat. Pokaz uświetniają występy najlep­szych zespołów folklorystycznych i estra­dowych. Twórcy ludowi wystawiają swoje rękodzieła. Można tu zaznajomić się z co­dziennym życiem ówczesnych ludzi, a także wziąć udział w bitwie rzymskich legionistów. Od kilku lat piece dymarkowe płoną nie tyl­ko w sierpniu, ale i w maju, kiedy to przez tydzień odbywa się w Starachowicach fe­styn pod nazwą Żelazne Korzenie

Dymarki świętokrzyskie

Epoka żelaza to okres, kiedy ówczesny człowiek wkroczył na stałe na teren Gór Świętokrzyskich. Dotąd nie zachęcały do tego surowy klimat i gleby mniej żyzne, niż na terenach sąsiadujących z górami. Można sądzić, że decydującą rolę w rozwoju osad­nictwa odegrały bogactwa mineralne, które posłużyły do rozwinięcia na wielką skalę produkcji żelaza na północnych stokach Ły­sogór i Pasma Jeleniowskiego, w mniejszym zakresie na Ponidziu. Już w II—I w. pn.e. funk­cjonowały na tym terenie małe ośrodki me­talurgiczne, posługujące się tzw. dymarkami – piecami do jednorazowego wytopu żelaza.

Ślady produkcji metalurgicznej w okresie od II do IV w. n.e występują na olbrzymim obszarze (ok. 1000 km²), zawartym między wschodnią częścią Łysogór i Pasmem Jeleniowskim a rzeką Kamienną. Już w pierw­szych wiekach naszej ery musiał istnieć tu system plemienny, który pozwalał na dużą produkcję żelaza, szacowaną łącznie na 8 tys. ton. Kulturę przeworską, której przedstawi­ciele stworzyli ów kombinat metalurgiczny kojarzy się dziś z plemionami wandalskimi.